|
| پاسخ به پرسشهای تخصصی |
 |
|
|
1- سوژه اي را هيپنوتيزم كرده ايد، به خوبي خلسه هيپنوتيزمي او را عميق مي كنيد، ناگهان متوجه مي شويد كه حواسش به شما نيست، از او مي خواهيد كه اگر حالش خوب است انگشت اشاره دست راستش را آرام حركت دهد، ولي حركت نمي دهد چه اتفاقي افتاده است؟ چه مي كنيد؟
پاسخ : به محتمال زياد سوژه ما به خواب طبيعي رفته است اين اتفاق زياد پيش مي آيد، سوژه هائي كه خودشان را خوب رها مي كنند و به ما اعتماد كامل دارند به دنبال عميق سازي و بخصوص وقتي تكنيك القاء خلسه ما با شل كردن عضلات همراه بوده باشد به خواب طبيعي مي روند، در هر صورت براي پيشرفت درمان، عميق سازي و القاء فراموشي به خواب طبيعي رفتن سوژه مفيد است، لازم است سكوت كنيم و آرامش او را به هم نزنيم تا چند دقيقه اي بخوابد، سپس به آرامي طوري با او صحبت كنيم كه از خواب طبيعي بيدار شود اما از او بخواهيم چشمانش را باز نكند و اگر باز كرد ببندد تا تلقين به حال خوب و سرحال شدن و فراموشي ( اگر لازم بود ) داده شده و سپس او را به روش معمول بيدار كنيم،
2- مشغول هيپنوتيزم كردن سوژه اي هستيد، از تكنيك بسته شدن پلكها استفاده مي كنيد،مي دانيد كه سوژه بسيار خوبي است اما پلكهايش بسته نمي شوند، چشمهايش بدون حركت به نقطه اي دوخته شده و خيره مانده اند، پلك نمي زند، هيچ حركت ديگري هم ندارد، علت چيست ؟ چه مي كنيد؟
پاسخ: سوژه ما هيپنوتيزم شده و خلسه او كاملا عميق است، كافي است آرام با دست پلكهايش را ببنديم و او را روي صندلي و يا كاناپه بخوابانيم، مي توانيم بدون بستن پلكهايش خلسه او را عميق تر كرده و تلقينات ساده تري مثل پرواز دست بدهيم و اگر تلقين پذيري اش خوب بود تا القاء مشاهده صحنه اي با چشمان باز پيش برويم،
3-در متن تلقينات شماره(9) .در بخشي از متن ،تلقين اصلي حركت نكن به صورت غير مستقيم بيان شده است، جمله مربوطه را در متن پيدا كنيد، تلقين هاي غير مستقيم ديگر را نيز نشان دهيد،
پاسخ ؛
تلقين مستقيم:حركت نكن
تلقين غير مستقيم : بدنتان خيلي آرام شده است، هيچ تمايلي به حركت ندارد، فقط مي خواهد بخوابد،
بدنت هيچ تمايلي به حركت ندارد، تلقين غير مستقيم حركت نكن است. يعني ما به صورت غير مستقيم به او تلقين كرده ايم كه حدكت نكند، اين روش تلقين كردن در هيپنوتيزم زياد استفاده مي شود و نشانه قدرت تكنيك است. هر گاه ما بخواهيم قدرت خود را وارد كنيم مستقيما مي گوئيم بخواب، يا حركت نكن، اما در ساير موارد مي گوئيم، مي خواهي بخوابي، احساس مي كني خواب آلوده شده اي، احساس مي كني سالهاست نخوابيدهاي كه همگي تلقين به بخواب را به صورت غير مستقيم بيان مي كنند.
4-متن تلقيناتي بنويسيد كه تلقين اصلي آن باز شدن دهان باشد، از كلمه هيپنوتيزم استفاده نكنيد. سپس تلقيناتي بنويسيد تا فك او براي كارهاي دندان پزشكي باز بماند،
پاسخ را در بخش مجموعه تکنيکها بخوانيد
5- فردي را هيپنوتيزم كرده و او را به صندليش بچسبانيد، طوري كه نتواند از روي صندليش بلند شود، در نظر داشته باشيد او مردي 30 ساله، با جثه اي درشت است كه احتمالا استعداد هيپنوتيزم پذيري كمي دارد.
پاسخ را در بخش مجموعه تکنيکها بخوانيد.
6-سوژه شما نگران آن است كه وقتي هيپنوتيزم شود ديگر بيدار نشود، او فردي را ديده است كه هيپنوتيزم شده و مدت طولاني بيدار نشده است، چگونه به او اطمينان مي دهيد؟ چه اقداماتي انجام مي دهيد؟
پاسخ: اين نگراني طبيعي و در موارد زيادي ديده مي شود، بخصوص براي افرادي كه هيپنوتيزم را حالت خاصي مي دانند و فكر مي كنند ممكن است از آن حالت خارج نشوند، قبل از اينكه به نحوه رفع اين نگراني بپردازيم لازم است نكته اي را يادآوري كنيم و آن اينكه هر چقدر افراد ورود به حالت هيپنوتيزم را مهمتر و خروج آنرا مشكلتر بدانند تاثير درماني آن بخصوص در درمانهاي هيپنوتيزمي با رويكرد پلاسبوئي بيشتر است. در چنين شرايطي هيپنوتيزم بهتر مي تواند به عنوان يك پلاسبو در فرايند درمان كمك كند. پس درنتيجه آنكه اگر رويكرد مورد نظرمان در درمان بيماري خاصي رويكرد پلاسبوئي است چندان در رفع اين نگراني عجله نكنيد، نگراني مطلوبي است. فقط بايد به عوارض احتمالي، آنهم عمدتا موقع بيدار كردن سوژه توجه داشت. مشكلي كه اغلب با وجود چنين نگراني ايجاد مي شود مقاومت سوژه است در ورود به خلسه، يعني به نحوي موقع هيپنوز شدن مقاومت دارد و بعد از آن هم موقع عميق شدن خلسه اش، انگار در برابر عميق تر شدن خلسه اش تقلا مي كند چون ميترسد كه… بيدار نشود. اگر اعتماد او بخوبي جلب شده باشد به نحوي كه به صلاحيت علمي و اخلاقي ما اعتماد داشته و خودش را به دست ما سپرده باشد مقاومتش جزئي خواهد بود و حتي مي توان گفت خلسه عميقي هم خواهد يافت، در اين چنين شرايطي ( درمان مورد نظر درمان پلاسبوئي باشد يا اعتماد كامل باشد ) نه تنها نيازي به رفع نگراني او نيست كه اين نگراني كمك كننده نيز هست. اما اگر لازم شد نگراني لغو شود
در گفتگوي پيش از القاء به او آموزش مي دهيم كه با حركت انگشت به ما اطلاع دهد تا او را از حالت خلسه خارج كنيم و اگر نگرانيش شديدتر است به او آموزش مي دهيم كه چگونه هر موقع خواست خودش را بيدار كند. (مثلا با چند نفس عميق يا پيام بيدار شو به خودش )
اگر احساس كرديم كه به ما اعتماد ندارد لازم است پيشاپيش فكري براي اين عدم اعتماد بكنيم.
براي آماده كردن سوژه مي توانيم به سبك تلقينهاي بيداري به او آموزش دهيم كه چگونه خودش به خودش تلقين دهد ، مثلا پاندول، مسير ديگري برود، دستش پس از پرواز با تلقينهاي خودش به سمت پائين برگردد، در هر صورت اينكه خودش در جريان هيپنوز فعال است و بر خودش كنترل دارد.
اگر با سوژه اي مواجه هستيد كه اينقدر نگران است : 1-به رفتارها و موقعيت دورتان دقت كنيد، احتمالا تلقينهاي زيادي در رد صلاحيت علمي يا اخلاقي خود به او داده ايد كه اعتمادش خدشه دار شده است. فقط به جلب اعتماد فكر كنيد. 2-به افكار يا خاطرات فراموش شده يا نشده اما آسيب زائي كه سوژه نگران بروز ناگهاني آنها در حالت هيپنوز است توجه كنيد، سوژه چنين فكر مي كند كه در حالت هيپنوز ممكن است اين خاطرات ناخواسته شعله ور شوند، خاطراتي كه مايل به گفتگو در مورد آنها نيست.در اين صورت ترس از عدم خروج از هيپنوتيزم را بهانه مي كند. در اين صورت از هيپنوتيزم كردن سوژه صرف نظر كنيد مگر آنكه آموزشهاي لازم جهت رواندرماني در اين شرايط داده ايد باشيد هر چند باز هم چندان توصيه نمي شود.
7- در هنگام هيپنوتيزم كردن سوژه اي اشتباه كرده و به جاي گفتن كلمه ساق پاي راست مي گوئيد ساعد پاي راست، سوژه لبخند مي زند. چه اقدامي انجام مي دهيد تا مشكلي پيش نيايد؟ چه مشكلي ممكن است پيش آيد؟
پاسخ :اين قبيل اشتباهات زياد پيش مي آيد، سوژه نيز با تمركزي كه روي صحبتهاي درمانگر دارد سريع متوجه اين موصوع مي شود، اگر سوژه لبخند بزند نشانه خوبي است. سوژه موضوع را جالب ارزيابي كرده و فقط كافي است با جديت كامل از قضيه بگذريم و اهميتي به آن ندهيم، اين يك اصل كلي است كه موضوعات در شرايطي مهم مي شوند كه به آنها توجه شود، پس توجه نمي كنيم و رد مي شويم، بايد همه گفته ها و رفتارهايمان حكايت كند كه به اوضاع مسلط هستيم و اين اشتباه اهميتي ندارد. اما اگر سوژه نگران شد، احساس كرديم كه وضعيت سوژه بهم ريخت يعني همراهي اش با تلقينات ما كند تر شده است، احتمالا سوژه موضوع را جدي و با اهميت دانسته ونگران است كه اشكال در تلقينات منتهي به عوارض ناخواسته و يا اشكال در پيشرفت درماني گردد، در اين صورت بهتر است ما هم موضوع را مهم بدانيم، برگرديم و چندين بار جمله درست را تكرار كنيم و مثلا بگوئيم عبارت درست ساق پاي چپ است و اين جمله در ذهن شما خواهد ماند و جمله نادرست به آرامي حذف مي شود واز اين قبيل،
مواردي كه سوژه چنين اشتباهاني را مهم تلقي كند نادر است اما اگر با آن مواجه شديد به فال نيك بگيريد چون چنين سوژه هائي عمق خلسه بيشتري پيدا مي كنند.
حال اگر سوژه لبخند زد و ما به اشتباه موضوع را جدي تلقي كرده و مهم دانستيم (با گفتار و يا رفتارمان) صدمه زيادي به رابطه درماني و اعتماد سوژه زده ايم و همين سوژه را آماده مي كند كه به اشتباهات ما حساس شده و شانس بروز عوارض ناخواسته نيز بيشتر شود.پس بروز عوارض به اداي جمله اي اشتباه نيست ،به اهميت دادن به آن و تلقين به خراب شدن كار و بروز عوارض است.
8-بيمار دختر 17 ساله اي است كه حرف نمي زند و حالت خواب آلوده دارد،سعي مي كند حرف بزند و يا چشمهايش را باز كند اما نمي تواند،در اورژانس پس از بررسي توسط پزشكان و انجام آزمايشات لازم يافته اي مشاهده نشد،خواهرش اقرار مي كند كه او را هيپنوتيزم كرده اما الان نمي داند چه بايد بكند،او را به نزد شما آورده اند،مادر اين دختر قبلا توسط شما تحت زايمان بدون درد با هيپنوتيزم قرار گرفته و صاحب فرزندي شده است،پدر او مردي نظامي، 65 ساله و شديدا عصباني است،خواهر بزرگتر او 25 ساله دانشجوي مامائي است و به شدت هراسان و گريان ، مادر خانه دار،بي قرار با نوزادي در آغوش،چه اقدامي انجام مي دهيد؟
پاسخ : بيمار دختري است 17 ساله كه هيپنوتيزم شده اما نمي تواند از اين حالت خارج شود، اينكه مي خواهد حرف بزند و چشمانش را باز كند اما نمي تواند نشانه خوبي است مبني بر اينكه واقعا در حالت هيپنوتيزم است و نمي تواند از آن خارج شود، اما هرگز نبايد به اين بسنده كرد ، بايد معاينات پزشكي را جدي گرفت، هيستريك بودن بيمار را هم بايد در نظر داشت، هيستريك بودن بيمار با توجه به سن سوژه تشخيص افتراقي مهمي است اما اغلب بيماران هيستريك، تقلائي براي بيدار شدن و يا باز كردن چشمها ندارند. هر چند به طور كلي در اقدام ما تفاوتي نمي كند. سوژه هيپنوتيزمي كه بيدار نمي شود دلايل زيادي دارد، به عنوان يك هيپنوتراپيست بايد به تلقيتات توجه كنيم. پس نخست به تلقينهائي كه منجر به اين مشكل شده و تلقينهاي مناسب رفع آن مي پردازيم. خواهر سوژه او را هيپنوتيزم كرده اما در اين كار احتمالا وحشت كرده، يا متوجه اشتباهات خود شده، آنها را جدي گرفته و كار را رها كرده است و مجموعا با اظطراب، نگراني و حواسپرتي خود به سوژه اش چنين تلقين كرده است كه: من در هيپنوتيزم كردن تو دچار مشكل شده ام و يا به زبان ساده تر، اتفاق بدي افتاده است، ترس مادر، عصبانيت پدر و … نيز مزيد بر علت شده است. سوژه چنين برداشت كرده است كه اين اتفاق بد باعث شده كه او نتواند بيدار شود و يا كنترلي بر خود نداشته باشد. تقلا كردن و ناكام ماندن نيز باعث تقويت ناتواني او و تائيد و تكرار تلقين نادرست و بيماريزاي اتفاق بدي افتاده است مي شود در اين شرايط درمان يعني تلقين به اينكه اتفاق بدي نيافتاده است يعني تلقين به اينكه موضوع مهمي نيست، من براحتي با اقدامات حساب شده اي مشكل را برطرف مي كنم يا باز به زبان ساده تر و تلقيني تر من مي توانم، دوستت دارم و دركت مي كنم يعني برقراري رابطه درماني كه بين سوژه و خواهرش مخدوش شده و بين ما به تدريج برقرار مي گردد. پس متن تلقيناتي كه بكار مي بريم بايد تلقين اصلي اتفاق بدي نيافتاده و تلقينهاي فرعي مثل موضوع مهمي نيست، دوستت دارم، مي توانم و … داشته باشد. پس :
1-همراهيان را از اتاق بيرون مي كنيم، آنها اظطراب و ناراحتي را القاء مي كنند.
2-از سوژه مي خواهيم براي بيدار شدن تقلا نكند، آرام بخوابد و نفسهاي آرام و عميق بكشد.
3-دستمان را روي پيشاني اش مي گذاريم چون پيشاني تداعي كننده نوازش و محبت است و دوستت دارم را تلقين مي كند، همينطور تداعي كننده رابطه مادر و فرزند بوده و قدرت را بخاطر مي آورد، براي كمتر شدن اثر تلقينات نادرست حواسش را به جاي ديگري معطوف مي كنيم، مثلا آرام و عميق نفس كشيدن، هر سه نفس، يك نفس عميق كشيدن، 10 شماره را از 10 به 1 شمردن و …
4-چون در اين مورد به وضوح تقلا كردن براي بيدار شدن را در او ديده ايم و توصيه ما به تقلا نكن به سادگي مؤثر واقع مي شود نيازي نيست كه بخواهيم اول با او ارتباط برقرار كنيم، ولي در ساير موارد مي توان از او خواست اگر صداي ما را مي شنود انگشت اشاره دست راستش را حركت دهد ، يا به او بگوئيم مثلا با سه شماره من، تو در شرايطي قرار مي گيري كه مي تواني آرام مثل كسي كه در خواب حرف ميزند با من حرف بزني، يك، دو، سه، حالا به من بگو چه اتفاقي افتاده است. اين اقدامات براي مواقعي است كه نمي دانيم چرا سوژه ما بيدار نمي شود و طبيعتا در اين مورد بخصوص كه شرح حال كاملي از سوژه داريم نيازي نيست.
5-براي تلقين به اينكه من مي توانم و كارهاي مهمي براي تو انجام خواهم داد مي توانيم از مراسم اسنفاده كنيم، كارهايي ساده با تلقين به مهم است، مثلا از او مي خواهيم چشمانش را به سمت بالا برد و فشار دهد سپس به پائين آورد، راحت چشمانش را باز كند، و …
اگر نكات اوليه بخوبي رعايت شده باشد و هيچ اقدامي انجام ندهيم سوژه به راحتي بيدار مي شود و هرگز جاي نگراني نخواهد بود، اما بد نيست كه به سوژه خود چند دقيقه آرامش داده و اطرافيان را در مورد هيپنوتيزم، عوارض آن و … آموزش دهيم و اگر سوژه احتمال در پايان كمي احساس سردرد داشت كه احتمالا بيشتر به علت ترس و نگراني قبلي است تا عوارض هيپنوتيزم، از او مي خواهيم در خانه اش استراحت كند، يك استكان چاي بنوشد يا …
9-خانم حامله اي را هيپنوتيزم كرده ايد و پس از اقدامات لازم بيدارش مي كنيد،پس از باز كردن چشمها بر مي خيزد، اما تعادل خوبي ندارد، و دوباره مي نشيند، چه اقدامي انجام مي دهيد؟ پس از انجام اقدامات لازم حالش بهتر مي شود و از شما خداحافظي مي كند اما هنوز بلند نشده مي نشيند و شروع مي كند به گريه كردن، حال چه مي كنيد؟
پاسخ : اغلب تكنيكهاي القاء خلسه حاوي مرحله القاء آرامش است. القاء آرامش با شل كردن عضلات فشارخون فرد را پائين مي آورد، يك خانم حامله اغلب دچار كمبود فشار خون است و همين كاهش فشار خون وضعيتي را پس از بيدار شدن و برخاستن ايجاد مي كند. نكته آن است كه بايد هميشه به وضعيت جسماني سوژه توجه داشت. بايد از او بخواهيم بنشيند و برايش توضيح دهيم كه موضوع به فشار خون او ربط دارد و نه هيپنوتيزم و اگر امكان آن بود او را به حالت درازكش در آوريم، اين اتفاق نيز زياد مي افتد. از طرفي سوژه با هيپنوتيزم شدن مقاومتش در برابر افكار ناخوشايند كم مي شود،افكاري كه اغلب تمايلي به مطرح كردن آنها ندارد، شل كردن عضلات و هيپنوتيزم مقاومت او را كم مي كند،پس ممكن است اين افكار ناخوشايند منجر به گريه شود، اما گريه اش نيز ربطي به هيپنوتيزم ندارد، در هر صورت احتمالا مشكلات خانوادگي، خاطرات و نگراني هائي دارد كه شايد دوست داشته باشد با شما مطرح كند، با آرامش كامل به صحبتهايش گوش دهيد، شايد به رواندرماني يا درمان حمايتي نياز داشته باشد، به وضعيت رواني و جسمي مادران باردار توجه كامل داشته و اين اصل را در نظر داشته باشيم كه : كسي كه به ما مراجعه نموده است انساني است نه سوژه هيپنوتيزمي
10-سوژه اي جهت هيپنوتيزم شدن به شما مراجعه نموده است، قبلا فردي او را به روش پرواز دست هيپنوز كرده اما موفق نبوده است. اصرار دارد كه مجددا از همين روش استفاده شود.چون اين روش موفق نبوده روش ديگري را پيشنهاد مي كنيد،اما باز هم اصرار دارد كه به روش پرواز دست هيپنوتيزم شود، با توجه به اينكه يك بار موفق نبوده است شما چه مي كنيد؟
پاسخ : بايد بدانيم چرا اين روش براي او موفق نبوده است، علت پاسخ را بهمراه دارد، اگر پرواز دست موفق نبوده چونسوژه از هيپنوتيزورش دلخور بوده است مسلما موضوع به ما ربط ندارد، و مشكلي نخواهيم داشت. اگر اشكال خاصي پيدا نشد احتمالا اشكال در اجراي تكنيك بوده است. در بعضي زمان نهفته آنقدر طولاني است كه احساس شكست مي آورد، در همين شرايط لازم است زمان نهفته را به روشي پر و يا محرك شروع كننده را بيشتر كنيم، مثلا مي توانيم آستين لباسش را گرفته و دستش را مختصري بلند كنيم.اين كار زمان نهفته را پر مي كند.
براي اينكه فكر شكست را از ذهنش خارج كنيم بد نيست تلقينهاي بيداري را پيشاپيش اجرا كنيم تا خيال سوژه از اينكه مي تواند از تلقينات اثر بپذيرد راحت شود.
مواردي كه ايدئوموتور سوژه ضعيف باشد مشكل ساز خواهد بود ،در اين شرايط بايد از تلقينهاي حسي و تجسمي بيشتر استفاده كرد.توصيه مهم اين است كه اگر سوژه اصرار دارد كه به روشي هيپنوز شود مخالفت نكنيد، چون رابطه درماني شما بهم مي خورد، كشف علت عدم موفقيت و تغيير مختصر در مسير القاء خلسه مشكل را بكلي رفع مي كند.
11-سوژه اي را هيپنوتيزم و تا حد امكان عميق كرده ايد، به اشتباه مكررا تلقين كرده ايد كه هيچ صدائي را نمي شود و فراموش كرده ايد كه بگوئيد :هيچ صدائي بجز صداي من ،حال به صداي شما پاسخ نمي دهد،از اينكه به خواب طبيعي نرفته مطمئن هستيد، چه اقدامي انجام مي دهيد؟
پاسخ : تمام راه حل در اين سؤال نهفته است كه آيا واقعا صداي ما را نمي شنود، يعني كر شده است. پاسخ اين است كه خير، او كر نيست، يعني دستگاه شنوائي اش سالم است، ما كاري به سيستم درك شنوايي نداريم. در مورد عدم احساس درد و … نيز موضوع به همين صورت است. اگر از سوژه اي كه با هيپنوتيزم بيحسي پيدا كرده و الان دردي را احساس نمي كند بپرسيم كه آيا واقعا درد دارد خواهد گفت بله،اين كه واقعا چرا موضوع بحث تئوريهاي مطرح امروز هيپنوتيزم است. براي توضيح بيشتر، شما را به پديده ناظر پنهان، ديناميك مغزي هيپنوتيزم و تئوري ناهماهنگي شناخت لئون فستينگر ارجاع مي دهم. به طور خلاصه اگر از سوژه مورد سؤال بپرسيم كه آيا صداي من را مي شنوي پاسخ مي دهد بله، البته اگر به نحوي بپرسيم كه منظور ما را درست درك كند، يعني بفهمد كه تلقين اوليه (صدائي را نمي شنوي ) با اين تلقين به اين سؤال من جواب بده متفاوت است. هيلگارد پس از ناشنوا كردن سوژه سرش را كنار گوش سوژه اش برد و آهسته پرسيد، اگر صداي من را مي شنوي انگشت خود را حركت بده و چون سوژه انگشت خود را حركت داد، هيلگارد ناظر پنهاني را فرض كرد در حاليكه آن سوژه به تفاوت دو تلقين پي برده بود، در مورد سوژه مورد سؤال خود هم همين اقدام را انجام مي دهيم، مثلا مي گوئيم (به صورت نجوا يا مراسم خاصي ) از اين پس صداي من را خواهي شنيد، يا پديده ناظر پنهان را براي اطرافيان شرح مي دهيم و به سوژه مي گوئيم الان من با ناظر پنهان تو صحبت مي كنم، تو همچنان هيچ صدائي را نمي شنوي اما ناظر پنهان تو به اين سؤال من جواب مي دهد …….
اگر هيچ روشي مؤثر نبود سوژه را به حال خود رها كنيد، پس از چند دقيقه يا به خواب طبيعي مي رود و يا خود به خود بيدار مي شود.هر گونه اضطراب و نگراني تلقين منفي بهمراه داشته و منجر به بروز مشكلات ميشود، اما به طور كلي براي پيشگيري از اين قبيل مسائل توصيه مي شود هميشه پيش از القاء ناشنوائي نشانه اي حركتي و نه كلامي را جهت بيدار كردن سوژه (مثلا با گذاشتن دست روي شانه چپ بيمار ) به سوژه آموزش دهيم .
بازگشت به صفحه سوالات
|
|
|
|
|
|
|
|
|
